De oorsprong van het Kunekune ras

De kleine Kunekune (uitgesproken als Cooney, Cooney) varkens komen uit Nieuw-Zeeland. Zij leefden al lang geleden los op het erf bij de Maori's. "Kunekune" betekent "vet" en "rond" in het Maori. Hierdoor zijn zij van oudsher al gewend aan menselijk contact. Dit is doorgegeven van moeder op kind, en daardoor zijn ook vandaag de dag Kunekunes enorm aanhankelijke, mensgerichte varkentjes. Dit maakt ze zo leuk om als hobbydier te houden.

Omdat varkens niet inheems zijn op Nieuw-Zeeland zijn er allerlei speculaties over van waar zij oorspronkelijk gekomen zijn. Vermoedelijk kwamen zij met schepen mee uit Polynesië.

In de jaren '70 waren de Kunekunes bijna uitgestorven in Nieuw-Zeeland. De Maori's hadden ze niet meer nodig voor de slacht en blanken kenden het Kunekuneras niet of nauwelijks. In heel Nieuw-Zeeland waren er nog maar ongeveer 18 dieren over. Gelukkig voor de Kunekunes (en voor ons!) ontdekten twee reservaateigenaren dit en kochten alle Kunekunes uit het hele land op. Met 18 deze dieren, en later nog andere varkens, werd een stamboom opgezet voor het ras en er kwam ook een fokprogramma. Inmiddels is er weer een gezonde populatie Kunekunes in Nieuw-Zeeland. Ze zijn er erg populair.

Vanuit Nieuw-Zeeland importeerden een paar bevlogen Britten in 1992 enkele Kunes. Dit was belangrijk, omdat er alleen in Nieuw-Zeeland dieren waren, en in geval van ziekte de kans bestond dat de hele groep uitgestorven zou raken. Uiteraard zijn er een aantal verschillende bloedlijnen naar Groot-Britannië gebracht om een zo breed mogelijke fokbasis te hebben. Momenteel zijn er in Engeland 6 vrouwelijke lijnen (Kereopa, Jenny, Sally, Rebecca Gina, Awakino en Trish) en 4 mannelijke bloedlijnen (Ru, Andrew, Tutaki en Te Whangi). Hier stammen dus alle Engelse varkentjes vanaf. Binnenkort zullen er enkele nieuwe bloedlijnen naar Engeland gehaald worden door de voorzitter van de British Kunekune Society, om de fokbasis uit te breiden.

Kunekune varkentjes lijken net een Walt Disney stripontwerp.

Ze worden tussen 60 en 70 cm hoog en kunnen tussen de 55 en 95 kilo wegen. Hun hele lijfje is behaard, met lange of kortere haren, gekruld, gegolf of steil. Alle varianten komen voor. Ze komen voor in de kleuren wit, creme, gember (oranje), bruin, zwart, goldtip (zwart haar met goudkleurige uiteinden) en gevlekt (twee kleuren of tricolor). De Maori's hadden vooral zwarte varkentjes. Ze hebben een gemiddelde tot korte snuit en de oren kunnen variëren van punt- tot flaporen. Ze hebben korte beentjes en een kort rond lijf. Het bijzondere van Kunekunes is dat veel exemplaren enkele kwastjes bezitten onder hun kin, ook wel Piri piri's genoemd (zoals sommige geiten ook hebben). Het zijn geweldige huisdieren: ze houden erg van menselijk gezelschap, zijn intelligent, grappig, rustig en heel vriendelijk.

Kunekunes zijn een erg zeldzaam ras. Na Nieuw-Zeeland en Groot-Britannië zijn er enkele naar Amerika en naar het vasteland van Europa gekomen. Het is erg van belang dat de dieren op een verantwoorde wijze gefokt worden om een zo breed mogelijk basis van genen te behouden. Dit is voor de gezondheid en toekomst van de Kunekunes in de wereld essentieel!

In Nederland zijn de eerste Kunekunes geïntroduceerd door wijlen Violet Sanders van 't Swieneparradies in de provincie Groningen (1997). Daarna zijn er in 2005 weer vier bloedlijnen naar Nederland gekomen. Intussen zijn er alweer meer bloedlijnen bij gekomen. Toch zijn er nog niet veel Kunekunes in Nederland.